Bacağın yürüme sırasında destek yüzeyi sağlayan üçüncü bölümü. Ayak iskeletini oluşturan 26 kemik üç grupta incelenir. Bunlar tars, metatars ve ayak parmağı kemikleridir. 1) Tarsal kemikler (ayağın arka yarısının iskeletini yapan 7 tane kemik) şunlardır: Aşık kemiği (ta-lus), topuk kemiği (calcaneus), kayıksı kemik (navikü-ler), üç adet koni biçiminde kemik (küneiform) ve küp-sü kemik (küboid). 2) Ayak tarağı kemikleri (metatar-sal kemikler) 5 tanedir. 3) Ayak parmağı kemikleri (fa-lankslar): Ayak başparmağında 3, diğer parmaklarda 2'şer tane kemik bulunur. Ayak kemikleri kendi aralarında birleşerek değişik eklemler oluştururlar. Ayağın hareketleri özellikle iki eklem üzerinde gerçekleşir; aşık kemiğinin, kaval kemiğiyle (tibia) ve kamış kemiğiyle (fibula) yaptığı eklem, ayağın yukan ve aşağı doğru bü-külmesini sağlar (dorsal ve planlar fleksiyon). Topuk kemiği ile aşık kemiği arasındaki eklem ve aşık kemiği, topuk kemiği ve kayıksı kemiğin birleşerek yaptığı eklem ayağın içe (supinasyon) ve dışa bükülmesini (pro-nasyon) sağlar. Ayağın kemik, kapsül ve bağ yapılarının bütünü, kavisli bir yapı oluşturur; ayağın iki tane boylamasına ve önde bir tane enlemesine kemeri vardır. Bu yapının bütünlüğü, vücut ağırlığının ayağın tüm bölümlerine eşit bir biçimde dağılması için esastır. Aşık kemiği İle kayıksı kemik arasındaki eklem özellikle önem kazanır, çünkü bu eklem aracılığıyla vücut ağırlığı ayak kemiklerine eşit bir biçimde dağıtılır; bu, gerek ayakta dururken gerek otururken, bazı noktalar üzerine daha fazla ağırlık binmesini önler. İskeletin üstünde, ayak tabanında özel bir yapı kazanan ayak derisi bulunur. Ayak tabanı derisi çok kalındır ve deri altı, yağdoku bakımından çok zengindir. Ayak tabanı kasları üç bölüme ayrılır: Merkezi, orta ve yan bölümler. Merkezi bölümde ayak parmaklarının bükücü kasları, ayak tabanının dörtgen kası, kemikler arası kaslar ve solucansı (lumbri-kal) kaslar; orta bölümde başparmağın uzaklaştırıcı (ab-düktör) kası; yan bölümde ise küçük parmağın uzaklaştırıcı kası yer alır. Ayağın sırtı dışbükeydir ve hemen derinin altında bir aponevroz(*), parmakların doğrultucu kısa kası, ayak atardamarı, toplardamarlar, sinirler ve öteki kaslar bulunur. Ayak bütünüyle yere basıldığında yalnızca topuk, tabanın dış kenan ve ayak tarağı kemiklerinin başlarını örten dokular yere dokunur. Çeşitli biçim bozuklukları ayağın yanlış basılmasına yol açar. Bunlar arasından düztabanlıkta ayak kavsi düz ve gergindir. Çukur ayakta ise tam tersine ayak kavsi dışa dönük bir yay çizer. At yürüyüşü olarak, adlandırılan basma bozukluğunda ayak, ayak tarağı kemiklerinin başlan üzerinde yere basılır. Ayrıca ayağın topuk üzerinde yere basıldığı başka bozukluklar da görülür. Ayağın öteki hatalı duruşları İçe dönük ayak (pes varus) ve dışa dönük ayaktır (pes valgus). Bu değişik biçim bozuklukları doğumsal ya da edinilmiş olabilirler. Edinilmiş olanlar değişik kas gruplan arasındaki denge değişiklikleri (örneğin felç ya da öteki nörolojik hastalıklar), hatalı kaynamış kırıklar ve nedbelere bağlı kas çekilmelerinden kaynaklanırlar.