Göz merceğinin önünde yer alan daire biçimindeki zara verilen ad; gözün en öndeki uvea(*) gömleğini oluşturur. İrisin dış kenan kirpiksi cisim ile birleşirken, orta bölümündeki açıklık gözbebeğini çevreler. Gevşek bağ-doku yapısındaki İrisin ön yüzü endotelle, arka yüzü ise retinadaki (ağtabaka) pigmentli epitelin öne doğru devamıyla kaplıdır. İris, bir fotoğraf makinesinin diyaframı gibi görev yaparak göze giren ışık miktarını düzenler ve ışığı merceğin merkezine doğru yöneltir. Bu işlevler iriste bulunan gözbebeği çevresinde sıralanmış kas lifleri (büzgen kas) ve merkezden çevreye dik olarak uzanan kas lifleri (genişletici kas) sayesinde gerçekleştirilir. Büzgen kas otonom sinir sisteminin parasempatik lifleri tarafından uyarılır ve gözbebeğinin çapını küçültür. Sempatik lifler tarafından uyarılan genişletici kas ise gözbebeğinin büyümesine yol açar. Gözbebeği çapının küçülmesi görüş alanı derinliğinde artışa yol açarak, uyum mekanizmasında önemli bir rol oynar. İriste bulunan kahverengi pigmentler göze rengini verirler. Pigment sayısının çok az olduğu durumlarda, kırılan ışığın iris hücrelerinin yüzeyindeki yansıması sonucunda iris mavimsi bir renk alır. İriste hiç pigmentin bulunmadığı albinolarda ise burada bulunan kan damarlarının etkisiyle iris pembemsi bir renk alır. Doğumsal oluşum bozuklukları (irisin hiç olmaması [aniridia], iriste yank bulunması [kolobom], kistler, gözbebeğini perdeleyen bir zarın bulunması), iltihabı süreçler (irit), tümörler iriste görülebilen çeşitli hastalıklar arasında sayılabilir. İristeki iltihabı süreçler genellikle kirpiksi cismin iltihabı ile birlikte (iridosiklit) görülür. İristen kaynaklanan en önemli tümör ise melanomdur. İrisi ilgilendiren Htihabi süreç. İrisin tek başına etkilenmesi çok enderdir. Genellikle kirpiksi cismin de etki-lenmesiyle iltihap yayılır. Böylece iridosiklit tablosu ortaya çıkar.