Ülkemizde sıklıkla görülen bir hastalık olan guatr, boynun ön kısmında bulunan tiroit bezinin çeşitli sebeplerle büyümesi ile oluşur. Guatr hastalıklarının en bilinen ve en önemli nedeni iyot eksikliğidir. İyot bir coğrafi bölgede ve kaynak sularında yetersizse, o bölgeden elde edilen gıda maddelerinde ve içme sularında da yetersizdir. O bölgede yaşayan ve o bölgenin ürünleriyle beslenen halkta iyot eksikliğinden kaynaklanan “guatr” meydana gelir.

Türkiye’de guatr görülme sıklığı ortalama %30 civarındadır ancak endemik guatr bölgelerinde bu oran %60 – 75’e çıkmaktadır. İyot eksikliği görülmeyen bölgelerde ise guatr görülme sıklığı %10 civarındadır. İyot eksikliğine bağlı endemik guatr özellikle dağlık ve denizden uzak bölgelerde yaşayan insanlarda görülür. Türkiye’de iyot eksikliğine bağlı guatrın en sık görüldüğü başlıca şehirler Rize, Trazon, Giresun, Samsun, Ordu, Sinop, Gümüşhane, Artvin, Kars, Kastamonu, Zonguldak, Bolu, Kütahya, Isparta, Denizli, Bingöl, Yozgat, Konya, Muş, Diyarbakır, Gaziantep, Mardin, Eskişehir, Çanakkale, İzmir, Bursa, Antalya, Tekirdağ’dır. Doğu komşularımızdan İran, Irak, Suriye, Lübnan, Ürdün, Azerbaycan endemik guatr oranı yüksek ülkelerdir. Batı komşularımız Balkan ülkelerinin dağlık ve kıyıdan uzak bölgelerinde de guatr oranı yüksektir. Kuzey Afrika’da ise Mısır, Cezayir, Fas ve Habeşistan gibi.

İyot eksikliği dışında sigara kullanımı, genetik yatkınlık, enfeksiyon, hamilelik, bağışıklık sistemi bozukluğu, radyasyona maruz kalmak ve tiroit nodülleri bu hastalığın oluşuma yol açan etkenlerdir. Tedavisi olan guatr hastalıklarında, hastalarında dikkat etmeleri gereken hususlar mevcuttur.

Guatr hastalarına beslenme önerileri

-Taze sebze ve meyve tüketin.

-Karbonhidrat, protein, yağ, vitamin, mineral ve lig yönünden zengin ve dengeli beslenmeye dikkat edin

-E vitamini açısından zengin beslenmede iyot emilimini artırmaktadır.

-Çinko içeriğince zengin olan badem, deniz ürünleri, et, karaciğer, tavuk, hindi, fındık, ay çekirdeği, süt ve yumurta yeme alışkanlıklarınız arasında olmalıdır. 

-Hipertiroidi olanlar süt, peynir, deniz mahsulleri, mor lahana, turp, kuruyemiş
 tüketimini azaltmaya özen göstermelidir. Çay, kahve, alkol ve nikotin metabolizma hızını artıracağından tüketmemekte yarar vardır.

-Deniz ürünleri, sarımsak, su teresi, yumurta sarısı, maydanoz, kayısı, mantar, bira mayası genel olarak tiroit fonksiyonları için faydalı besinlerdir.

Stres birçok hastalık gibi tiroit bulgularını da tetikler, özellikle bahar aylarında psikolojik yapının değişmesiyle hormonal değişim görülebilmektedir. Bu nedenle stresle baş etmek için elinizden geleni yapmaya gayret edin.